آداب و رسوم و مراحل مراسم عروسی در ایران 

پیوند زناشویی و ازدواج در ایران آداب و رسوم متفاوتی با سایر کشورهای جهان دارد حتی مراسم عروسی در ایران  در شهرها، طایفه ها و روستاها  مختلف نیز با هم متفاوت هست نکات مشترک این مراسمات سادگی و بی آلایشی و با شکوه بودن مراسم عروسی در ایران است که از نسلهای قبلی به نسلهای بعدی طی قرون انتقال یافته است و هم اکنون ما شاهد این مراسمات می باشیم تنوع و گستردگی این مراسمات در شهرستان های مختلف بسیار زیاد می باشد ما در اینجا به مراسماتی می پردازیم که اکثراً در نقاط کشور برگزار می شود. 
در این مقاله از سایت عروسکو به عنوان بهترین سایت عروسی فارسی همراه ما باشید تا مروری بر اصلی ترین مراسم های قبل و بعد از عروسی داشته باشیم.

از مراحل مراسم عروسی در ایران (مراسم خواستگاری) :

یکی از اصلی ترین مراسم های قبل از عروسی خواستگاری است! در لغت به معنی پیشنهاد برای ازدواج می باشد . مراسم خواستگاری یکی از مراسم های قبل از عروسی در ایران می باشد در این مراسم داماد همراه با تنی چند از اعضاء خانواده اش با گل و شیرینی به منزل عروس می روند و در آنجا موضوع خواستگاری را مطرح می کنند اگر دو خانواده عروس و داماد قبلاً باهمدیگر آشنا بوده باشند یا اینکه نستبی با همدیگر داشته باشند این مراسم خواستگاری زودتر و آسان تر انجام می شود در مراسم خواستگاری خانواده عروس و داماد شرایط و نقطه نظرات و خواسته های خود را مطرح می نمایند .

مراحل مراسم عروسی در ایران (مراسم بله برون یا بله بران) :

یکی دیگر از مراحل مراسم عروسی در ایران مراسم بله برون یا بله بران می باشد . مراسم بله برون یا مراسم بله بران یکی از مراسم های قبل از عروسی می باشد زمانی که خانواده عروس و داماد تقریباً اطمینان حاصل کردند که ازدواج انجام خواهد شد خانواده داماد از خانواده عروس اجازه می خواهند که مجلس بله برون را ترتیب دهند . در این مراسم معمولاً بزرگان خانواده دور و نزدیک جمع می شوند و در مورد مهریه و شیربها با هم صحبت می کنند . معمولاً مهریه و سایر شرایط توافق شده را در برگه ای می نویسند و داماد و بزرگان حاضر در مجلس به عنوان شاهد آن را امضاء می کنند تاریخ جشن عقد و عروسی در این مراسم تعیین می شود . در گذشته مردان تنها بدون حضور زنان در این مراسم شرکت می کردند . اما در حال حاضر زنان نیز در این مراسم همراه با مردان شرکت می کنند.

مراحل مراسم عروسی در ایران (مراسم شیرینی خوران) :

یکی دیگر از مراحل مراسم عروسی در ایران مراسم شیرینی خوران می باشد این مراسم نیز یکی دیگر از مراسم های قبل از عروسی می باشد. این مراسم مختص زنان است در این مراسم خانواده داماد به خانواده عروس هدایایی می دهند این هدایا معمولاً تزئین شده در یک سینی بزرگ گذاشته می شود و به خانه خانواده عروس فرستاده می شود خود خانواده داماد هم بعد از غروب به منزل عروس می روند و حلقه نامزدی را به دست عروس خانم می کنند .

مراحل مراسم عروسی در ایران (مراسم نامزدی) :

یکی دیگر از مراحل مراسم عروسی در ایران مراسم نامزدی می باشد مراسم نامزدی یکی از مراسم های قبل از عروسی می باشد  دوران نامزدی دوران شیرینی است که بعد از توافق ازدواج از سوی خانواده عروس و داماد آغاز می شود این مراسم قبل از عروسی انجام می شود در این زمان خانواده ها با هم رفت و آمد می کنند و در این زمان مقدمات مربوط به عقد و عروسی توسط عروس و داماد انجام می شود.  در بعضی از خانواده ها مراسم نامزدی بیشتر برای آشنایی بیشتر خانواده های دوطرف انجام می شود.

مراسم عقد نکاح :

این مراسم یکی مراحل مراسم عروسی در ایران می باشد مراسم عقد نکاح یکی دیگر از مراسم های قبل از عروسی می باشد عقد نکاح یا همان پیمان زناشویی عبارت است از توافق یک زن و مرد جهت شروع زندگی مشترک می باشد این مراسم اکثراً در خانه خانوده عروس انجام می شود . در این مراسم عروس و داماد برسرسفره عقد نشسته و خطبه عقد توسط عاقد خوانده می شود و پس از قبول شرایط عقد از سوی هر دو طرف عروس و داماد به عقد همدیگر درمی آیند و رسماً توسط عاقد زن و شوهر اعلام می شوند .

مراحل مراسم عروسی در ایران( مراسم جهاز بران یا جهاز برون) :
یکی از مراحل مراسم عروسی در ایران هست که به آن مراسم جهاز بران یا جهاز برون گفته می شود این مرحله نیز یکی از مراسم های قبل از عروسی می باشد . جهیزیه عروس اسباب و وسایلی است که از سوی خانواده عروس تهیه شده و به خانه داماد ارسال می شود.

مراحل مراسم عروسی در ایران (مراسم حنا بندان) :

یکی دیگر از مراسم های قبل از عروسی می باشد مراسم حنابندان مراسم خداحافظی عروس از خانه پدری می باشد و در شبی برگزار می شود که به عنوان آخرین شب اقامت عروس به عنوان رسمی در خانه پدری می باشد در این مراسم حنا را در ظرفی تزئین شده می ریزند و دورتادور مراسم می گردانند و همه میهمانان تکه ای از حنا را برکف دست خود می گذارند لازم به ذکر است که حنا اثری از بهشت و نشانه ای از شادی ، مهر و نیکبختی دارد حنابندان در شهرهای مختلف کشور به شکل خاصی برگزار می شود در اصل حنابندان آماده سازی حنا ( خیساندن آن ) و مالیدن آن به دست و پای عروس و گاهی آغشته کردن آن به دست و پای داماد می باشد با اجازه بزرگترها مراسم حنابندان شروع می شد خواهر عروس دستان عروس را به حنا آغشته می کرد و برادرداماد دستان داماد را حنا می بست معمولاً مراسم حنابندان بعد از شام شروع می شود در بعضی از نقاط ایران مراسم حنابندان هزینه ای برای عروس و داماد ندارد دوستان و اقوام و خویشان  هدایای مختلفی برای برگزاری مراسم تقدیم می کنند و پس از مراسم حنابندان نیز هر کس براساس وسع و توان خویش هدایایی ارائه می دهند معمولاً اقوام و خویشان داماد کمک های خود را به داماد و اقوام و خویشان عروس نیز هدایای خود را به خانواده عروس تقدیم می کنند تا داماد را در تأمین هزینه ازدواج و عروس خانم را در تأمین هزینه جهیزیه یاری نمایند  .

مراحل مراسم عروسی در ایران (مراسم جشن عروسی) :

مراسم جشن عروسی مراسمی است که توسط خانواده داماد برای بردن عروس برگزار می شود مراسم جشن عروسی  در نقاط مختلف ایران با هم متفاوت می باشد  اما اغلب رسم بر این است که عروس و داماد به آرایشگاه می روند بعد از آماده شدن عروس و داماد ، با هم به محل برگزاری مراسم عروسی می روند و تا نصفه های شب به جشن و شادی می پردازند و در پایان مراسم جشن عروسی ، عروس طبق یک آیین سنتی دسته گل خود را پرتاب می کند و دختری که گل را می گیرد عروس بعدی خواهد بود بعد از اتمام مراسم عروسی ، مهمانان ، عروس و داماد را تا منزلشان بدرقه می کنند و  برای آنها دعای خیر و آرزوی خوشبختی می کنند .

مراحل مراسم عروسی در ایران (مراسم پاتختی) :

مراسم پاتختی یکی از مراحل مراسم عروسی در ایران مراسم پاتختی می باشد یکی از مسائل مهم عروس خانم‌های ایرانی برگزاری بهتر جشن پاتختی است مراسم پاتختی یکی از مراسم های بعد از عروسی می باشد پاتختی جشنی است که روز بعد از مراسم عروسی برگزار می شود در اصل برگزاری این مراسم کمک اقوام و آشنایان به شروع زندگی عروس و داماد  و حل شدن مشکلات مالی در شروع زندگی می باشد.

آیین مراسم پاتختی

مراسم پاتختی یا به‌اصطلاح همان نشاندن عروس به صندلی مراسمی است که به فاصله یک روز بعد از مراسم عروسی و به‌صورت جشن عصرانه که طی آن اقوام و دوستان و تمام خویشاوندان عروس و داماد هدیه‌ای را به‌رسم یادبود به این مراسم می‌برند برگزار می‌شود.  مفهوم این جشن بدین صورت است که عروس شب قبل را بصورت باکره بوده و آن شب را رد کرده است. و با سربلندی در میان دختران و اقوام بر تخت می نشیند .
جشن پاتختی فقط مختص حضور زنان بوده و آقایان نمی‌توانند شرکت کنند. 

رسومات مراسم پاتختی

بعد از  پایان پذیرایی نوبت به اهدای هدایای مهمان‌ها و اقوام و خویشان می‌رسد. در ابتدا رسم بر آن است تا بزرگترها و افراد نزدیک هدایای خود را براساس وسع خود تقدیم عروس و داماد کنند، اگرچه مهمان‌ها سعی می‌کنند هدایای آبرومندانه خود را به‌صورت جنس اعم از پتو، ظروف تزئینی کریستال و بلور، ساعت، تابلو و ... پیشکش عروس کنند.

مراحل مراسم عروسی در ایران (مراسم مادرزن سلام) :

یکی از مراحل مراسم عروسی در ایران مراسم مادرزن سلام می باشد مراسم مادرزن سلام یکی مراسم های بعد از مراسم عروسی می باشد این مراسم  از صبح بعد از شب ازدواج انجام می شود و داماد با مادر عروس ملاقات می کند و از وی به خاطر عقد دخترش سپاسگزاری می کند و هدیه ای نیز به مادرزن خود می دهد  . هنگامى‌که در خانه داماد جشن پاتختى برپا است، در خانه مادر عروس در اطاقى چند سينى شيرینى و يک سینى که در آن يک قواره پارچه کت و شلوارى يا يک کله قند گذاشته شده بر روى فرش گذاشته مى‌شود اگر خانواده عروس از نظر مالی خوب باشند کنار پارچه کت و شلوارى يک ساعت و يا يک انگشتر نيز مى‌گذارند داماد پس از انجام پاتختى خود از ريش‌سفيدان اجازه مى‌گيرد و با ساقدوش‌ها و چند تن ديگر به خانه مادر عروس مى‌آيد. هنگامى‌که او مى‌خواهد داخل خانه شود مادر عروس پيشانى او را مى‌بوسد و سپس او را به اطاقى که ياد شد مى‌برد. در آنجا پس از خوردن شيرينى و اندکى گفتگو يکى از ساقدوش‌ها سينى کت و شلوار را برمى‌دارد و همه به خانه داماد برمى‌گردند. اين رسم را مادرزن سلام مى‌نامند. پس از مادرزن سلام هرکس مى‌تواند از داماد هرچه را که بخواهد برباید (سرقت کند!) و داماد بايد بکوشد که چيزى از او دزديده نشود. اگر کسى توانست از مال داماد چيزى بربايد براى پس دادن آن هرچه از ساقدوش‌ها بخواهد بايد آنها را فراهم آورند.